Archive from August, 2010

เส้นทางลัดในกรุงเทพฯ

Aug 30, 2010 by     Comments Off on เส้นทางลัดในกรุงเทพฯ    Posted under: Uncategorized

เส้นทางลัดในกรุงเทพฯ

ใครก็ตามที่เดินทางในกรุงเทพฯ เมื่อเห็นวลีที่ว่า “เส้นทางลัด” ส่วนมากในตอนแรก ๆ ก็ดีใจกันทั้งนั้น ทั้งนี้เพื่อเลี่ยงการจราจรที่ติดขัดเป็นประจำ (อยู่เกือบทั้งวัน) นั่นเอง
อย่างไรก็ตาม ส่วนมากเมื่อขับรถยนต์ไปตาม “เส้นทางลัด” ที่แจ้งไว้นั้นอาจจะพบดังนี้
1. เส้นทางนั้นวกวนมีทั้งเลี้ยวซ้ายบ้างและเลี้ยวขวาบ้างไปตามตรอกและซอยต่าง ๆ (อ้อ อาจจะมีข้อดีอยู่บ้าง คือ มีเส้นสีเหลืองเส้นหนึ่ง ๆ แสดงไว้ตลอดเส้นทางลัด) ที่ไม่ได้ลัดเลยนั้น
นอกจากนั้น มักเป็นเส้นทางเล็ก ๆ และหักมุมหลาย ๆ ที่เราจึงต้องมีความชำนาญเป็นพิเศษ
อ้อ นี่ก็ดีเหมือนกัน เพราะว่า เป็นการทดสอบว่า เรานั้นได้ใบอนุญาตมาด้วยวิธีใด
2. ถ้าเป็นไปตามข้อ 1. นั้นก็ยังพอทน
ทั้งนี้เราสามารถขับรถยนต์ให้สิ้นเปลืองเชื้อเพลิงไปเรื่อย ๆ จนกระทั่งสุดเส้นทางลัดนั้น
โดยที่เรารู้ได้ไม่ยากนักหรอก เพราะว่า ถ้าถึงถนนหลักสายหนึ่งนั่นแหละใช่แล้ว
อย่างไรก็ตาม ถ้ามีรถยนต์คันใดที่เครื่องยนต์ไม่ทำงานอย่างที่ต้องการตอนนั้นแหละรถยนต์ก็ติดอย่างที่เราไม่ต้องการล่ะ
ผู้เขียนเกริ่น (เชิงบ่น) มาซะอย่างยืดยาวโดยถือว่า เป็นอารัมภบทของคำว่า “การกระจัด” หรือที่มีคำทางภาษาอังกฤษว่า Displacement ตามที่เรียนรู้กันมาแล้วนั่นเอง
1. ประการแรกต้องการบอกว่า เส้นทางลัดของการจราจรนั้นสื่ออะไรไม่ได้เลยกับการกระจัดที่เรียนในวิชาฟิสิกส์นั้น
2. อยากให้ศึกษาความหมายของคำว่า “การกระจัด” ที่ถูกต้องเป็นประการต่อมา
3. ต้องไม่ลืมว่า การกระจัดเป็นปริมาณเวกเตอร์ตัวหนึ่ง
4. ต้องมีการเคลื่อนที่จึงจะสื่อถึงการกระจัดได้
5. ขนาดการกระจัด คือ ระยะทางสั้นสุดระหว่างตำแหน่งเริ่มต้นตำแหน่งหนึ่งถึงตำแหน่งปลายอีกตำแหน่งหนึ่ง
6. การกระจัด คือ อะไร
(ต้องคิดให้รอบคอบโดยไม่ยึดตามคำบรรยายจากหนังสือที่ไม่ได้มาตรฐานต่าง ๆ ล่ะ)
7. ตอบให้ผู้เขียนรู้โดยตรงที่ http://genphysics.wordpress.com/ ด้วยจะดีมาก
อนึ่ง อาจจะส่งทางอีเมล์ถึงอาจารย์โดยตรงก็ได้ ทั้งนี้ตามแต่จะสะดวกทางใด

รองศาสตราจารย์สมพงษ์ ใจดี
sompongsej@yahoo.com

ขนาความโน้มถ่วงและความโน้มถ่วง

Aug 30, 2010 by     Comments Off on ขนาความโน้มถ่วงและความโน้มถ่วง    Posted under: Mechanics, Principles

ความสัมพันธ์ 2 อันเป็นดังนี้
1. ขนาดน้ำหนักเท่ากับผลคูณของมวลกับขนาดความโน้มถ่วง
ทั้งนี้เป็นความสัมพันธ์เชิงสเกลาร์อันหนึ่ง
2. น้ำหนักเท่ากับผลคูณของมวลกับความโน้มถ่วง
โดยที่เป็นความสัมพันธ์เชิงเวกเตอร์อันหนึ่ง
ดังนั้น จึงอยากให้สังเกตว่า ความโน้มถ่วงเป็นปริมาณเวกเตอร์ตัวหนึ่งที่มีขนาดความโน้มถ่วง
อนึ่ง ขนาดความโน้มถ่วงของโลกประมาณ 9.8 เมตรต่อวินาทีต่อวินาทีดังที่ได้กล่าวมาโดยตลอด
ส่วนที่บ้านเราก็ประมาณ 9.7 เมตรต่อวินาทีต่อวินาที
อย่างไรก็ตาม ผู้เขียนยังไม่สามารถใช้โปรแกรมสมการ ณ ที่นี้ได้
ณ ขั้นนี้ผู้อ่านเห็นความแตกต่างของความสัมพันธ์ 2 อันดังกล่าวหรือไม่
กรุณาส่งความเห็น มา ณ ที่นี้ด้วย
หรือที่ sompongsej@yahoo.com
จะเป็นพระคุณยิ่ง
สมพงษ์ ใจดี

ฟิสิกส์แบบฉบับ (Classical Physics)

Aug 30, 2010 by     Comments Off on ฟิสิกส์แบบฉบับ (Classical Physics)    Posted under: Uncategorized

แบบฉบับยอมรับกันสามัญคิด
สิ่งใกล้ติดชิดกายหายสงสัย
ผลไม้หลุดขั้วนั้นนั่นประไร
เลยรู้ได้ไร้เคลือบแคลงใช่แรงลวง

แบบฉบับยอมรับกันมานานนัก
ต่างตระหนักประจักษ์ใจอย่างใหญ่หลวง
เชื่อสนิทติดใจใครทั้งปวง
หาได้ห่วงแม้ล่วงมาครายาวนาน

สมพงษ์ ใจดี

มวลและน้ำหนักตอนที่ 7

Aug 29, 2010 by     Comments Off on มวลและน้ำหนักตอนที่ 7    Posted under: Mechanics, Uncategorized

มวลและน้ำหนักตอนที่ 7

สาระโดยสรุปของมวลและน้ำหนักตอนที่ 6 เป็นดังนี้
เราชั่งมวลเป็นกิโลกรัม
อย่างไรก็ตาม เราเรียกกันอย่างสับสนว่า น้ำหนัก

ณ ที่นี้ผู้เขียนขอกล่าวย้ำถึงสาระเชิงวิชาการ 3 ประการดังนี้
1. เราสื่อความหมายของปริมาณที่ต้องระบุว่า “มวล” ผิดอย่างแท้จริง
2. เราไม่รู้กันเลยว่า “น้ำหนัก” เป็นปริมาณเวกเตอร์ตัวหนึ่ง
3. ในเบื้องต้นผู้เขียนได้เสนอแนะดังนี้
เราควรกล่าวถึง “ขนาดน้ำหนัก” ที่เป็นปริมาณสเกลาร์เช่นเดียวกับมวล
โดยที่ขนาดน้ำหนักของสิ่งหนึ่งสิ่งใดจะมีค่าประมาณ 10 เท่าของมวลเป็นกิโลกรัมของสิ่งนั้น
ทั้งนี้ขนาดน้ำหนักมีหน่วยเป็นนิวตัน
และขนาดความโน้มถ่วงของโลก คือ 10 เมตรต่อวินาทีต่อวินาทีโดยประมาณ

อนึ่ง ผู้เขียนมีปัญหาในการแสดงความสัมพันธ์อันหนึ่ง ๆ ดังที่ผู้เขียนกล่าวไว้ในหนังสือฟิสิกส์ของผู้เขียน เช่น ชุดฟิสิกส์สู่มหาวิทยาลัยและชุดฟิสิกส์มหาวิทยาลัยตามที่เคยกล่าวถึงมาแล้ว
ด้วยเหตุนี้ ผู้เขียนจึงยังไม่สามารถสื่อสารถึงผู้อ่านให้ลึกซึ้งมากกว่านี้ได้ในขั้นนี้
ผู้เขียนต้องขออภัยผู้อ่านไว้ ณ ที่นี้ด้วย
อย่างไรก็ตาม ผู้เขียนยินดีรับอีเมล์จากผู้อ่านทุกคนเสมอ
ดังนั้น นอกจากผู้อ่านจะสามารถผิดต่อผ่านทางเว็บไซต์ของผู้เขียนดังนี้
กล่าวคือ http://genphysics.wordpress.com/
กรุณาติดต่อกับผู้เขียนทางอีเมล์ได้โดยตรงอีกทางหนึ่งเช่นกันดังนี้
กล่าวคือ sompongsej@yahoo.com

มวลและน้ำหนักตอนที่ 6

Aug 28, 2010 by     Comments Off on มวลและน้ำหนักตอนที่ 6    Posted under: Mechanics, Uncategorized

มวลและน้ำหนักตอนที่ 6

สาระโดยสรุปของมวลและน้ำหนักตอนที่ 5 เป็นดังนี้
ความสัมพันธ์อันหนึ่งระหว่างขนาดน้ำหนักและมวลของสิ่งของสิ่งหนึ่งเป็นดังนี้
กล่าวคือ ขนาดน้ำหนักเท่ากับมวลคูณด้วยขนาดความโน้มถ่วงของโลก
ทั้งนี้ขนาดความโน้มถ่วงของโลกประมาณ 9.8 เมตรต่อ (วินาที)2
เพื่อง่ายต่อการคิดเลขในใจ (ของคนโบราณอย่างผู้เขียน)
จึงอนุโลมว่า ขนาดความโน้มถ่วงของโลกประมาณ 10 เมตรต่อ (วินาที)2
ดังนั้น ทุกครั้งที่ชั่งมวลของตัวเองเป็นกิโลกรัม
เราก็จะรู้ทันทีว่า เรามีตัวเลขของขนาดน้ำหนักดังนี้
กล่าวคือ ประมาณ 10 เท่าของตัวเลขค่ามวลดังกล่าว (โดยมีหน่วยเป็นนิวตัน)
อย่างไรก็ตาม คนทั่วไปอาจจะนึกถึงเพียงแค่จำนวนเลขเพื่อเตือนใจก็พอแล้ว
ผู้อ่านคนหนึ่ง ๆ รู้หรือยังว่า นางพยาบาลคนนั้นหรือคนไข้แก่ ๆ คนดังกล่าวใครถูกกันแน่
ขอย้ำไว้ ณ ที่นี้อีกครั้งหนึ่งดังนี้
หญิงสาววัยรุ่นคนหนึ่งกำลังดีใจที่ตัวเองมีมวล 45 กิโลกรัม (ผอมจ๋องเลยในสายตาของผู้ชาย)
ปรากฏว่า หญิงสาววัยรุ่นคนนี้มีขนาดน้ำหนักประมาณ 450 นิวตันแน่ะ (ฟังดูมากโขอยู่นะ)
ดังนั้น ข้อดีประการหนึ่งที่เห็นได้ชัดเป็นดังนี้
กล่าวคือ จำนวนเลขที่บอกขนาดน้ำหนัก (เป็นนิวตัน) มากถึงประมาณ 10 เท่าของมวล (เป็นกิโลกรัม)
ผู้คนทั้งหลายจะต้องพึงระวังการเพิ่มมวลอย่างแน่นอน
อนึ่ง ถ้าเปลี่ยนค่าบนตาชั่งเครื่องหนึ่ง ๆ มีหน่วยเป็นค่าของขนาดน้ำหนัก (นิวตัน)
เราทุกคนย่อมจะรู้สึกว่า สิ่งของต่าง ๆ ที่ขึ้นชั่งนั้นไม่แพงเลย
อ้อ ทองคำ 1 บาทที่มีมวล 15 กรัมหรือ 0.015 กิโลกรัมก็มีขนาดน้ำหนักประมาณ 0.15 นิวตัน
อันที่จริง ผู้เขียนคาดหวังว่า ต้องการแสดงความสัมพันธ์ทางวิชาการอันหนึ่ง ๆ ไว้ด้วย
อย่างไรก็ตาม ปรากฏว่า ผู้เขียนยังไม่สามารถทำให้ระบบรับโปรแกรมสมการได้
ดังนั้น ผู้อ่านที่สนใจละเอียดกว่านี้จะศึกษาได้จากผลงานเขียนของผู้เขียนดังที่เคยบอกมาแล้ว
กล่าวคือ หนังสือชุดฟิสิกส์สู่มหาวิทยาลัยและหนังสือชุดฟิสิกส์มหาวิทยาลัย
ที่จัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

อาจารย์สมพงษ์ ใจดี
sompongsej@yahoo.com

มวลและน้ำหนักตอนที่ 5

Aug 27, 2010 by     Comments Off on มวลและน้ำหนักตอนที่ 5    Posted under: Mechanics, Uncategorized

มวลและน้ำหนักตอนที่ 5

สาระโดยสรุปของมวลและน้ำหนักตอนที่ 4 เป็นดังนี้
การรอมชอมที่ง่ายสุดเป็นดังนี้
เราเรียกกันใหม่ว่า ค่ามวลของสิ่งหนึ่งแทนที่เรียกกันตามประเพณีที่ผ่านมานั้น
ทั้งนี้ตัวเลขที่ปรากฏบนหน้าปัดของตาชั่งแต่ละเครื่องเป็นค่ามวลของสิ่งของบนตาชั่งเครื่องนั้น
อนึ่ง ค่ามวลนี้ คือ มวลโน้มถ่วงที่เทียบกับค่ามวลมาตรฐาน

เหคุการณ์เชิงปรียบเทียบที่จะกล่าวถึงนี้เกิดขึ้น ณ โรงพยาบาลแห่งหนึ่งเป็นดังนี้
นาง (สาว) พยาบาล : บอกกับคนไข้คนหนึ่งว่า “ชั่งน้ำหนัก” (พร้อมกับชี้ไปที่ตาชั่งเครื่องหนึ่ง ณ ที่นั้น)
คนไข้ (ที่ไม่ได้เป็นไข้) : (นึกอยู่ในใจว่า “ชั่งมวล”) แต่ก็ปฏิบัติตามที่นางพยาบาลคนนั้นบอก
นางพยาบาล : น้ำหนักเท่าใด
คนไข้ : หันหน้าไปทางนางพยาบาลคนดังกล่าวและพูดว่า “ไม่ทราบ”
นางพยาบาล : “ก็ดูที่ตัวเลขนั่นซิ” (พูดเสียงดุ ๆ อย่างหงุดหงิดบ้าง)
คนไข้ : หันหน้าไปทางนางพยาบาลคนนั้นอีกครั้งหนึ่งและพูดว่า “มีแต่ค่ามวล คือ 60 กิโลกรัม”
นางพยาบาล : บอก (พร้อมกับนึกอยู่ในใจว่า ทำไมไม่รู้เรื่องอะไรเลยคนแก่นี่) ว่า “ก็ค่านั้นแหละ”
คนไข้ : กล่าวว่า “ไม่ใช่ค่านี้อย่างแน่นอน”
นางพยาบาล : แสดงอาการหงุดหงิดจนออกนอกหน้า (โดยคิดว่า “เบื่อจังคนไข้แก่ ๆ ที่ไม่ค่อยรู้เรื่อง”
คนไข้ : เดินจากไปโดยไม่ได้พูดอะไรอีก อย่างไรก็ตาม ยังรู้สึกงง ๆ ต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น
ใครกันเอ่ยที่รู้อย่างถูกต้องระหว่าง 2 คนนี้
อนึ่ง ขนาดความโน้มถ่วงของโลกประมาณ 9.8 เมตรต่อ (วินาที)2
ความสัมพันธ์อันหนึ่งระหว่างขนาดน้ำหนักและมวลของสิ่งของสิ่งหนึ่งเป็นดังนี้

กล่าวคือ ขนาดน้ำหนักเท่ากับมวลคูณด้วยขนาดความโน้มถ่วงของโลก

ถ้าเงาะถุงหนึ่งมีมวลเท่ากับ 4 กิโลกรัมดังกล่าวมาแล้วนั้น
ขนาดน้ำหนักของเงาะถุงนี้เป็นดังนี้
กล่าวคือ ประมาณ 39.2 นิวตัน
ผู้อ่านบางคนอาจจะงง ๆ กันบ้างแล้วก็เป็นได้
อาจารย์สมพงษ์ ใจดี
sompongsej@yahoo.com