Archive from April, 2011

สาระฟิสิกส์พื้นฐานที่ถูกต้อง ที่นักศึกษาพยาบาลควรรู้ ตอนที่ 2

Apr 22, 2011 by     Comments Off on สาระฟิสิกส์พื้นฐานที่ถูกต้อง ที่นักศึกษาพยาบาลควรรู้ ตอนที่ 2    Posted under: Physics

เนื้อหาสาระชุดนี้ที่ผู้เขียนกล่าวไว้เป็นตอนหนึ่ง ๆ นี้จะเรียงลำดับหัวข้อต่อกันโดยลำดับ ดังนั้น ผู้อ่านคนใดที่ไม่ได้อ่านเนื้อหาสาระของตอนใดก็สามารถเลือกอ่านได้ตามที่ต้องการ อนึ่ง เนื้อหาสาระของตอนใดตอนหนึ่งก็จะจบในตอนของตัวเองฉะนี้ Read more »

สาระฟิสิกส์พื้นฐานที่ถูกต้อง ที่นักศึกษาพยาบาลควรรู้ ตอนที่ 1

Apr 18, 2011 by     Comments Off on สาระฟิสิกส์พื้นฐานที่ถูกต้อง ที่นักศึกษาพยาบาลควรรู้ ตอนที่ 1    Posted under: Physics

ณ ที่นี้ผู้เขียนขอประมวลสาระฟิสิกส์ที่ถูกต้องเพื่อเป็นประโยชน์แก่นักศึกษาพยาบาลและผู้อ่านทั่ว ๆ ไปโดยไม่ได้อิงหลักสูตรของสถานศึกษาพยาบาลแห่งใดแห่งหนึ่งโดยเฉพาะ Read more »

อะพอลโล 11 สู่ดวงจันทร์ ตอนที่ 3

Apr 15, 2011 by     Comments Off on อะพอลโล 11 สู่ดวงจันทร์ ตอนที่ 3    Posted under: Astronomy

สภาวะ ณ ขณะที่ยานอวกาศอะพอลโล 11 ลำนี้เผยอตัวขึ้นสู่ท้องฟ้าเป็นดังนี้ Read more »

ครึ่งชีวิตและกัมมันตภาพรังสี

Apr 14, 2011 by     Comments Off on ครึ่งชีวิตและกัมมันตภาพรังสี    Posted under: Physics

ผู้เขียนขอทำความเข้าใจแก่ผู้อ่านทุกคนดังนี้

บทความ “ครึ่งชีวิตและกัมมันตภาพรังสี” บทความนี้ผู้เขียนมีจุดประสงค์หลักเพื่อให้ความรู้พื้นฐานเบื้องต้นแก่ผู้อ่านคนหนึ่ง ๆ เท่านั้น ดังนั้น ผู้อ่านคนใดที่ศึกษาเรื่องนี้มาอย่างดีแล้วย่อมจะมีประโยชน์อันน้อยนิด ทั้งนี้ผู้เขียนต้องขออภัยไว้ ณ ที่นี้ด้วย Read more »

อะพอลโล 11 สู่ดวงจันทร์ ตอนที่ 2

Apr 12, 2011 by     2 Comments    Posted under: Astronomy

อะพอลโล 11 สู่ดวงจันทร์ตอนที่ 2
การเดินทางของนักบินอวกาศทั้ง 3 คนตามขั้นตอนดังที่กล่าวไว้ในอะพอลโล 11 สู่ดวงจันทร์ตอนที่ 1 นั้นนักบินอวกาศดังกล่าวไม่ได้มีหน้าที่อะไรนอกเหนือจากการเป็นผู้โดยสารคนหนึ่ง ๆ เท่านั้น
อย่างไรก็ตาม ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไปเขาทั้ง 3 คนจะต้องเริ่มทำหน้าที่ของตัวเองอย่างจริงจังตามที่ได้กำหนดไว้ในแผนการเดินทางนั้นดังนี้
กล่าวคือ เขาต้องตรวจสอบระบบต่าง ๆ ของยานอวกาศลำนี้อย่างถี่ถ้วน
ทั้งนี้เพื่อให้แน่ใจว่ายานอวกาศลำนั้นอยู่ในสภาพที่พร้อมจะออกจากบรรยากาศของโลกสู่ห้วงอวกาศภายนอกนั้น
อย่างไรก็ตาม หน่วยบังคับการภาคพื้นดินหน่วยหลักต้องตรวจสอบอีกครั้งหนึ่งด้วยเช่นกัน
อีกทั้งยังต้องศึกษารายงานข้อมูลที่ได้รับจากยานอวกาศลำดังกล่าวอย่างละเอียด
อนึ่ง เจ้าหน้าที่ภาคพื้นดินทั้งหลายซึ่งประจำอยู่ ณ ตำแหน่งต่าง ๆ ทั่วโลกก็คอยติดตามการเดินทางของยานอวกาศลำนี้ในวงโคจรวงหนึ่ง ๆ อยู่ตลอดเวลาและส่งข้อมูลไปยังศูนย์บังคับการที่ฮิวส์ตัน เทกซัสศูนย์หนึ่งนั้น
การเลี้ยวออกสู่แนวทางแนวใหม่แนวทางหนึ่งของยานอวกาศอะพอลโล 11 ลำนี้เพื่อมุ่งไปสู่ ณ บริเวณแห่งหนึ่งที่ใกล้ ๆ กับดวงจันทร์ต้องกระทำอย่างระมัดระวังและมีความรอบคอบเป็นพิเศษเท่าที่จะทำได้
ทั้งนี้สิ่งสำคัญ 3 ประการที่ต้องกระทำให้เป็นไปตามที่กำหนดมีดังนี้
1. ยานอวกาศลำนี้ต้องมีแรงขับดันเพิ่มขึ้นอย่างมาก
2. วิถีการเคลื่อนที่วิถีหนึ่งต้องตรงตามจุดประสงค์ที่กำหนดไว้
3. การปฏิบัติการต้องมีความแม่นยำตรงตามที่กำหนดไว้อย่างสมบูรณ์
ณ ที่นี้ขอกล่าวเป็นข้อสังเกตประกอบไว้ดังนี้
การเดินทางสู่ดวงจันทร์ดวงนี้ ณ ระยะห่างเกือบ 4 แสนกิโลเมตรโดยประมาณนั้นเราไม่จำเป็นต้องหลุดพ้นจากแรงดึงดูดของโลกแรงหนึ่ง ๆ โดยสิ้นเชิง
ทั้งนี้เราพียงแต่หลุดออกจากวงโคจรรอบโลกวงหนึ่ง ๆ เพื่อเข้าสู่แนวทางแนวหนึ่งแล้วมุ่งไปสู่ดวงจันทร์ตามแผนที่กำหนดไว้แผนนั้น
ด้วยเหตุนี้ ยานอวกาศอะพอลโล 11 ลำนี้จึงยังคงอยู่ภายใต้อิทธิพลการดึงดูดของโลก ณ ขณะที่เรากล่าวถึงนั้นด้วยเช่นกัน
อนึ่ง อัตราเร็วของยานอวกาศอะพอลโล 11 ลำนี้จึงสูงเกือบ 4 หมื่นกิโลเมตรต่อชั่วโมง
ณ ตอนนี้ยานอวกาศอะพอลโล 11 ลำนี้เข้าสู่แนวทางที่มุ่งสู่ดวงจันทร์แนวหนึ่งแล้ว
ถึงแม้ว่านักบินอวกาศในยานอวกาศลำนี้ก็สามารถปรับทิศทางได้บ้าง
แต่ก็เป็นการปรับทิศทางที่อยู่ในขอบเขตอันจำกัด
ดังนั้น การเล็งสู่เป้าหมายที่แม่นยำเป้าหนึ่ง คือ ดวงจันทร์นั้นจึงต้องทำให้ดีสุดในตอนเริ่มแรกนั้น
อย่างไรก็ตาม เป็นที่รู้กันดังนี้
ถ้าเราเล็งดวงจันทร์จากยานอวกาศอะพอลโล 11 ลำนี้โดยตรงย่อมไม่เกิดผลดี
ทั้งนี้สำหรับระยะเวลาประมาณ 3 วันของการเคลื่อนที่ตรงไปเพื่อให้เข้าใกล้ ณ ตำแหน่งวงโคจรวงหนึ่งของดวงจันทร์นั้นดวงจันทร์ดวงนี้ก็ได้เคลื่อนที่จากตำแหน่งที่เล็งตำแหน่งหนึ่งดังกล่าวไปเป็นระยะทางที่มากกว่า 2 แสน 6 หมื่น 5 พันกิโลเมตรตามแนวของวงโคจรวงดังกล่าวนั้นแล้ว
ดังนั้น เราจึงจำเป็นต้องเล็งดักหน้าดวงจันทร์ทำนองเดียวกันกับที่นายพรานคนหนึ่งเล็งปืนดักหน้าเหยื่อตัวหนึ่งของเขาฉะนี้
ทั้งนี้การเล็งดังกล่าวนี้จึงต้องเป็นตำแหน่งเล็งตำแหน่งหนึ่งที่ดวงจันทร์เคลื่อนที่ไปถึง ณ ที่นั้นในช่วงเวลาอีก 3 วันโดยประมาณ
อนึ่ง ยานอะพอลโล 11 ลำนี้จะพุ่งเข้าสู่แนวทางการเคลื่อนที่อย่างแม่นยำหรือไม่นั้นย่อมขึ้นอยู่กับจุดเริ่มต้นที่แม่นยำอย่างสุด ๆ
ทั้งนี้จึงต้องออกคำสั่งไปยังจรวดท่อนที่ 3 ท่อนนี้ให้เริ่มติดเครื่องขึ้นใหม่อีกครั้งหนึ่งตามเวลาที่ต้องกำหนดอย่างแน่นอนและแม่นยำอย่างยิ่ง
เสียงดังกึกก้องของการทำงานของจรวดท่อนที่ 3 ท่อนนี้บังเกิดขึ้นแล้ว
ดังนั้น การเดินทางสู่เป้าหมายดังที่กล่าวมาแล้วเป้าหมายหนึ่งจึงเริ่มต้นขึ้นด้วยประการฉะนี้

สมพงษ์ ใจดี
sompongsej@yahoo.com
http://genphysics.wordpress.com/
http://www.vcharkarn.com/sompongse
12 เมษายน 2554

รังสีในสสาร

Apr 6, 2011 by     Comments Off on รังสีในสสาร    Posted under: Physics, Uncategorized

รังสีในสสาร
รังสีในสสารมีความหมายในเบื้องต้นดังนี้
กล่าวคือ รังสีเอกซ์และรังสีแกมมา 2 ชนิดนี้
อย่างไรก็ตาม ในหลายกรณีเราสื่อความหมายถึงอนุภาคต่าง ๆ ดังนี้
1. อนุภาคแอลฟา
2. อนุภาคบีตา
3. อนุภาคนิวตรอน
4. อนุภาคโปรตอน
ทั้งนี้เราจะคำนึงถึงผลจากรังสี 2 ชนิดดังกล่าวและอนุภาคต่าง ๆ เหล่านั้นเป็นสำคัญ
ปริมาณกำหนด (Dose) ของรังสีชนิดหนึ่งเป็นดังนี้
ก. 1 เรินต์เกน (roentgen) “r” มีความหมายดังนี้
ปริมาณรังสีชนิดหนึ่งที่ทำให้อากาศ 1 ลูกบาศก์เมตร ณ สภาวะมาตรฐานแตกตัวเป็นไอออนประจุไฟฟ้า 1 ใน 3 ของ 1 พันไมโครคูลอมบ์
ทั้งนี้พลังงานรังสีที่สะสมในอากาศ 1 กิโลกรัมเท่ากับ 0.00876 จูล
ข. 1 แร็ด (rad) มีความหมายดังนี้
ปริมาณรังสีชนิดหนึ่งที่สสาร 1 กิโลกรัมชนิดหนึ่งได้ดูดกลืนไว้ในรูปของพลังงานไว้ 0.01 จูลหรือ 0.01 เกรย์ (gray) “Gy” ในระบบเอสไอระบบหนึ่ง
ค. เร็ม (rem) ซึ่งเป็นคำย่อของวลีวลีหนึ่งดังนี้
กล่าวคือ สมมูลรังสีในมนุษย์ (Radiation equivalent in man)
ประสิทธิผลชีวภาพสัมพัทธ์ (Relative biological effectiveness) ซึ่งมีตัวย่อ คือ “RBE” มีความหมายดังนี้
กล่าวคือ ค่าแร็ดของรังสีเอกซ์รังสีหนึ่งหรือของรังสีแกมมาอีกรังสีหนึ่งที่ทำให้เกิดการสูญเสียทางชีวภาพเช่นเดียวกับผลจากรังสีชนิดอื่นเท่ากับ 1 แร็ด

ทั้งนี้สื่อความหมายดังนี้
ประสิทธิผลชีวภาพสัมพัทธ์ของรังสีเอกซ์รังสีหนึ่งเท่ากับ 1
และประสิทธิผลชีวภาพสัมพัทธ์ของรังสีแกมมารังสีหนึ่งเท่ากับ 1
อนึ่ง ปริมาณกำหนดเป็นเร็มมีความหมายดังนี้
“ผลคูณของปริมาณกำหนดเป็นแร็ดและประสิทธิผลชีวภาพสัมพัทธ์”
กล่าวคือ (rem) = (rad)×(RBE)
ประสิทธิผลชีวภาพสัมพัทธ์เป็นดังนี้
ชนิดของรังสีเชิงเปรียบเทียบและค่าประสิทธิผลชีวภาพสัมพัทธ์เป็นดังนี้
รังสีเอกซ์ 1
รังสีแกมมา 1
อนุภาคบีตา 1.3
นิวตรอนช้า 4.5
นิวตรอนเร็ว 10
โปรตอน 10
อนุภาคแอลฟา 15
ไอออนหนัก 20

สมพงษ์ ใจดี
sompongsej@yahoo.com
http://genphysics.wordpress.com
http://www.vcharkarn.com/sompongse
6 เมษายน 2554