Tagged with " Nuclear Physics"

ครึ่งชีวิตและกัมมันตภาพรังสี

Apr 14, 2011 by     Comments Off on ครึ่งชีวิตและกัมมันตภาพรังสี    Posted under: Physics

ผู้เขียนขอทำความเข้าใจแก่ผู้อ่านทุกคนดังนี้

บทความ “ครึ่งชีวิตและกัมมันตภาพรังสี” บทความนี้ผู้เขียนมีจุดประสงค์หลักเพื่อให้ความรู้พื้นฐานเบื้องต้นแก่ผู้อ่านคนหนึ่ง ๆ เท่านั้น ดังนั้น ผู้อ่านคนใดที่ศึกษาเรื่องนี้มาอย่างดีแล้วย่อมจะมีประโยชน์อันน้อยนิด ทั้งนี้ผู้เขียนต้องขออภัยไว้ ณ ที่นี้ด้วย Read more »

รังสีในสสาร

Apr 6, 2011 by     Comments Off on รังสีในสสาร    Posted under: Physics, Uncategorized

รังสีในสสาร
รังสีในสสารมีความหมายในเบื้องต้นดังนี้
กล่าวคือ รังสีเอกซ์และรังสีแกมมา 2 ชนิดนี้
อย่างไรก็ตาม ในหลายกรณีเราสื่อความหมายถึงอนุภาคต่าง ๆ ดังนี้
1. อนุภาคแอลฟา
2. อนุภาคบีตา
3. อนุภาคนิวตรอน
4. อนุภาคโปรตอน
ทั้งนี้เราจะคำนึงถึงผลจากรังสี 2 ชนิดดังกล่าวและอนุภาคต่าง ๆ เหล่านั้นเป็นสำคัญ
ปริมาณกำหนด (Dose) ของรังสีชนิดหนึ่งเป็นดังนี้
ก. 1 เรินต์เกน (roentgen) “r” มีความหมายดังนี้
ปริมาณรังสีชนิดหนึ่งที่ทำให้อากาศ 1 ลูกบาศก์เมตร ณ สภาวะมาตรฐานแตกตัวเป็นไอออนประจุไฟฟ้า 1 ใน 3 ของ 1 พันไมโครคูลอมบ์
ทั้งนี้พลังงานรังสีที่สะสมในอากาศ 1 กิโลกรัมเท่ากับ 0.00876 จูล
ข. 1 แร็ด (rad) มีความหมายดังนี้
ปริมาณรังสีชนิดหนึ่งที่สสาร 1 กิโลกรัมชนิดหนึ่งได้ดูดกลืนไว้ในรูปของพลังงานไว้ 0.01 จูลหรือ 0.01 เกรย์ (gray) “Gy” ในระบบเอสไอระบบหนึ่ง
ค. เร็ม (rem) ซึ่งเป็นคำย่อของวลีวลีหนึ่งดังนี้
กล่าวคือ สมมูลรังสีในมนุษย์ (Radiation equivalent in man)
ประสิทธิผลชีวภาพสัมพัทธ์ (Relative biological effectiveness) ซึ่งมีตัวย่อ คือ “RBE” มีความหมายดังนี้
กล่าวคือ ค่าแร็ดของรังสีเอกซ์รังสีหนึ่งหรือของรังสีแกมมาอีกรังสีหนึ่งที่ทำให้เกิดการสูญเสียทางชีวภาพเช่นเดียวกับผลจากรังสีชนิดอื่นเท่ากับ 1 แร็ด

ทั้งนี้สื่อความหมายดังนี้
ประสิทธิผลชีวภาพสัมพัทธ์ของรังสีเอกซ์รังสีหนึ่งเท่ากับ 1
และประสิทธิผลชีวภาพสัมพัทธ์ของรังสีแกมมารังสีหนึ่งเท่ากับ 1
อนึ่ง ปริมาณกำหนดเป็นเร็มมีความหมายดังนี้
“ผลคูณของปริมาณกำหนดเป็นแร็ดและประสิทธิผลชีวภาพสัมพัทธ์”
กล่าวคือ (rem) = (rad)×(RBE)
ประสิทธิผลชีวภาพสัมพัทธ์เป็นดังนี้
ชนิดของรังสีเชิงเปรียบเทียบและค่าประสิทธิผลชีวภาพสัมพัทธ์เป็นดังนี้
รังสีเอกซ์ 1
รังสีแกมมา 1
อนุภาคบีตา 1.3
นิวตรอนช้า 4.5
นิวตรอนเร็ว 10
โปรตอน 10
อนุภาคแอลฟา 15
ไอออนหนัก 20

สมพงษ์ ใจดี
sompongsej@yahoo.com
http://genphysics.wordpress.com
http://www.vcharkarn.com/sompongse
6 เมษายน 2554

รังสีเอกซ์ชื่อนี้ที่ตั้งไว้เพราะไม่รู้ตอนที่ 2

Sep 15, 2010 by     Comments Off on รังสีเอกซ์ชื่อนี้ที่ตั้งไว้เพราะไม่รู้ตอนที่ 2    Posted under: Poems, Uncategorized

รังสีเอกซ์ชื่อนี้ที่ตั้งไว้เพราะไม่รู้ตอนที่ 2

รังสีนี้ที่ผ่านอันเนื้อเยื่อ
ช่างเหลือเชื่อเหนือสิ่งนี้มีบ้างไหม
หากทว่า หาได้ผ่านนั่นอะไร
กระดูกไซร้ใคร่เห็นกันนั้นยาวนาน

มองดูไปใจฉันนั้นใคร่ปลง
บอกตามตรงปลงใจในสังขาร
กระดูกนี้มีเหลือไซร้ไม่สราญ
คราไปงานอันงานใดใคร่รู้ดี

ถือโฉลกโชคชะตาว่ากันไป
ถืออย่างไรใคร่ทายทักรักศักดิ์ศรี
ประพฤติตนสนใจในความดี
ความพอดีมีกันอันพอเพียง

เราทุกคนจนหรือมีอยู่ดีได้
เพียงแต่ใจใคร่ต้องฟังยังน้ำเสียง
ใคร่เตือนกันสนั่นไปให้พอเพียง
อย่าเอาเยี่ยงเพียงว่าข้าฯ ต้องรวย

สมบัติของรังสีเอกซ์มีดังนี้
1. รังสีเอกซ์เป็นรังสีอันตรายชนิดหนึ่ง
ทั้งนี้อาจจะเป็นสาเหตุของมะเร็งได้ทางหนึ่ง
2. รังสีเอกซ์สามารถผ่านสสารชนิดหนึ่ง ๆ
อย่างไรก็ตาม ของแข็ง เช่น ตะกั่วและกระดูกจะดูดกลืนรังสีเอกซ์
3. รังสีเอกซ์มีผลต่อฟิล์มถ่ายภาพแผ่นหนึ่ง ๆ
4. รังสีเอกซ์ทำให้แก๊สแตกตัวเป็นไอออนและนำไฟฟ้าได้
5. รังสีเอกซ์จะเบี่ยงเบนทั้งในสนามแม่เหล็กสนามหนึ่งและสนามไฟฟ้าอีกสนามหนึ่ง
6. รังสีเอกซ์สามารถหักเหได้
ดังนั้น รังสีเอกซ์จึงเป็นคลื่นชนิดหนึ่ง
ทั้งนี้รังสีเอกซ์เป็นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าชนิดหนึ่งซึ่งมีค่าความยาวคลื่นแบบฉบับประมาณ 1 ในหมื่นล้านของเมตรดังกล่าวแล้วนั้น
อนึ่ง เรานำรังสีเอกซ์มาใช้ให้เป็นประโยชน์ได้ดังนี้
1. ทางการแพทย์ใช้ในกระบวนการฉายรังสีเพื่อวินิจฉัยหาสาเหตุของโรคบางชนิด
นอกจากนี้ รังสีเอกซ์ยังกำจัดเซลล์มะเร็งเซลล์หนึ่ง ๆ ได้ด้วย
2. ทางอุตสาหกรรมใช้รังสีเอกซ์เพื่อตรวจสอบประสิทธิภาพงานของการหล่อและการหลอมโลหะ หากทว่าต้องการความประณีตเป็นพิเศษ
3. ทางวิทยาศาสตร์นั้นสามารถใช้สมบัติของรังสีเอกซ์เพื่อที่จะศึกษาการจัดระเบียบของอะตอมในสสารชนิดหนึ่ง ๆ ได้

ความจริงประการหนึ่งที่เราได้รับจากการเรียนรู้รังสีเอกซ์รังสีนี้เป็นดังนี้
กล่าวคือ สิ่งใดที่ให้คุณสิ่งนั้นก็มักจะให้โทษด้วยเสมอ
ด้วยเหตุนี้ เราจึงไม่ควรตั้งอยู่บนความประมาทฉะนี้

ด้วยความปรารถนาดี
รศ. สมพงษ์ ใจดี
sompongsej@yahoo.com

รังสีเอกซ์ชื่อนี้ที่ตั้งไว้เพราะไม่รู้ตอนที่ 1

Sep 15, 2010 by     Comments Off on รังสีเอกซ์ชื่อนี้ที่ตั้งไว้เพราะไม่รู้ตอนที่ 1    Posted under: Uncategorized

รังสีเอกซ์ชื่อนี้ที่ตั้งไว้เพราะไม่รู้ตอนที่ 1

อันชื่อนี้ที่ตั้งไว้กระไรนั่น
เดิมทีนั้นไม่รู้กันนั่นไฉน
เลยตั้งนามตามนี้นี่กระไร
สื่อเอาไว้ไม่รู้จริงสิ่งที่ควร

อันสืบเนื่องเรื่องใดใคร่สืบความ
หากติดตามความมาหากำสรวล
หรือไม่นั้นอ่านต่อไปไม่เรรวน
อยากใคร่ชวนหากวนใจใคร่ติดตาม

เน้นอีกทีรังสีเอกซ์เฉกเช่นนี้
ดูอีกทีอยู่ที่ใดอยากใคร่ถาม
แบบฉบับรับได้ไหมในเนื้อความ
โปรดติดตามหรือถามกันนั่นกระไร

ความยาวคลื่นฝืนใจหรือไม่นั่น
เพราะค่านั้นน้อยนักชักสงสัย
น้อยอย่างนี้ที่รู้กันนั่นประไร
ใคร่ใส่ใจได้ความรู้สู่ตนเอง

รังสีเอกซ์มีค่าของความยาวคลื่นแบบฉบับประมาณ 1 ในหมื่นล้านของเมตร
ดวงอาทิตย์เป็นแหล่งต้นทางในธรรมชาติที่สำคัญแหล่งหนึ่ง
อย่างไรก็ตาม เรายังพบดาวรังสีเอกซ์ดวงหนึ่ง ๆ และเทห์ฟ้ารังสีเอกซ์เทห์หนึ่ง ๆ ด้วย
ทั้งนี้หลอดรังสีเอกซ์เป็นแหล่งต้นทางแหล่งหนึ่งที่เราค้นคว้ากัน
อนึ่ง หลอดรังสีเอกซ์นี้เป็นที่มาของการค้นพบโดยบังเอิญ
อีกทั้งชื่อที่ตั้งขึ้นก็เนื่องมาจากความไม่รู้นั่นเอง โดยที่รังสีเอกซ์(X-Rays) นี้สื่อความหมายถึงรังสีที่ไม่รู้ (Unknown Rays) ในตอนนั้น
อย่างไรก็ตาม เราก็ใช้ชื่อนี้มาโดยตลอด
อนึ่ง ผู้เขียนขอเสนอให้เรียกว่า รังสีเรินต์เกน (Röntgen Rays) น่าจะเหมาะสมดีกว่า
ทั้งนี้เพื่อเป็นเกียรติแก่นักวิทยาศาสตร์ผู้ค้นพบ คือ วิลเฮลม์ คอนราด เรินต์เกน (Wilhelm Konrad Röntgen)
ปัจจุบันนี้ทุกคนย่อมเคยได้ยินชื่อของรังสีเอกซ์
เพราะว่าในทางการแพทย์นั้นเราใช้การฉายรังสีเอกซ์ประกอบการวินิจฉัยโรคอย่างแพร่หลาย แต่มักเรียกกันอย่างผิด ๆ ว่า ฉายแสง
อย่างไรก็ตาม ขอย้ำว่า รังสีเอกซ์เป็นรังสีที่มีอันตรายชนิดหนึ่ง
ด้วยเหตุนี้ เราจึงควรใช้และรับรังสีเอกซ์ด้วยความระมัดระวัง

ด้วยความปรารถนาดี
รองศาสตราจารย์สมพงษ์ ใจดี
sompongsej@yahoo.com

ฉายรังสี (รังสีเอกซ์)

Sep 10, 2010 by     Comments Off on ฉายรังสี (รังสีเอกซ์)    Posted under: Uncategorized

ฉายรังสีมีทั่วไปใครย่อมรู้
เจ้าโฉมตรูรู้อย่างกระจ่างไหม
รู้ความจริงสิ่งนี้นี่กระไร
อยากบอกไว้ใช่ฉายแสงแย้งประณาม

ฉายรังสีที่ว่านี้รังสีเอกซ์
เหมือนหลอกเด็กเฉกนี้ไซร้ใคร่เหยียดหยาม
ใครกันนี้ที่บอกไว้ไม่ได้ความ
ควรรู้ตามความจริงนี้รังสีเอกซ์

อนึ่ง รังสีเอกซ์รังสีชนิดหนึ่งที่เรากล่าวถึงนี้มีค่ายังผลชีวภาพสัมพัทธ์ (Relative biological effectiveness “RBE”) เท่ากับ 1 เช่นเดียวกับของรังสีแกมมาอีกรังสีหนึ่ง
อนึ่ง นักเรียน ครู และอาจารย์ควรรู้ความหมายของ RBE ประการหนึ่งและควรศึกษาค่าดังกล่าวของรังสีชนิดอื่น ๆ ด้วย
สาระดังกล่าวมีอยู่ในฟิสิกส์มหาวิทยาลัย 4 ของผู้เขียน

รศ. สมพงษ์ ใจดี
sompongsej@yahoo.com